Ik lees verhalen over uitbuiting van de makers van ons eten. Verhalen, die me doen afvragen in hoeverre ik er nog vanuit kan gaan dat de makers van ons eten eerlijk worden gewaardeerd. Betekent het bestaan van fairtradechocolade dat alle andere chocolade dus in slavernij tot stand komt? Dit zijn de verhalen waar vanuit ik mijn zoektocht start.

Champignons

Op mijn zoektocht naar de prijs die champignonkwekers krijgen ontdekte ik dat ze maar zo’n €0,35 verdienen aan het blauwe doosje met transparante deksel, waar wij er zo’n 80 eurocent voor neertellen. Ko Hooijmans, voorzitter van de vakgroep paddenstoelen LTO Nederland, vertelt dat dit eigenlijk €0,45 zou moeten zijn wil een kweker uit de kosten kunnen komen. En eigenlijk €0,55 als hij ook nog wil kunnen investeren in de toekomst. Veel kwekerijen verdwenen in Nederland. Ko Hooijmans: “Het is heel pijnlijk om de sector te zien afglijden. Zo kunnen we niet langer door. Bedrijven stoppen voordat het te laat is, of gaan failliet. Dat zijn hele trieste verhalen. Die maken dat ik mezelf afvraag: is dit nou een geciviliseerd land, dat we in Nederland zo met elkaar omgaan? Het doet zeer. Het doet echt zeer.”

Chocolade

Eén van die ketens wordt uitgediept in TONY – Van chocoladecrimineel tot wereldverbeteraar, een documentaire over de totstandkoming van het inmiddels alom bekende chocolademerk Tony Chocolonely. Journalist Teun van de Keuken gaat op onderzoek uit en toont aan dat er (kind)slavernij bestaat in de productieketens van bekende chocolademerken. 

Visserij

The Economist onderzocht hoe banken mensenhandel kunnen tegengaan. Onderstaande documentaire verhaalt over Samart, die acht jaar lang gevangenzat op een vissersboot. Hij werkte van ’s ochtends 3 of 4 uur tot de volgende dag 1 of 2 uur. Als hij niet doorwerkte, werd hij geslagen. Hij belandde in deze situatie doordat hem een baan als beveiliger werd beloofd, maar in plaats daarvan werd verdoofd en verhandeld. Van de naar schatting 425.000 slaven werkzaam in Thailand, werkt een groot deel in de visserij.

Nederlandse boeren

Maar ook op Nederlandse bodem zijn de verhalen schrijnend. In november 2018 maakte Nieuwsuur een rapportage over een toename in zelfmoord onder boeren. Onder meer financiële zorgen, strenge milieuwetten en eenzaamheid dragen bij aan een verhoogd niveau van stress. Zo vraag ook ik mezelf af: in welke mate draagt de supermarktprijs die ik betaal bij aan de financiële zorgen waar boeren mee kampen?

Onderzoek naar de werkomstandigheden van de makers van ons eten, zoals in bovenstaande verhalen, is uitermate belangrijk. Mijn zoektocht legt de nadruk elders: ik wil de oorzaken van en oplossingen voor onrecht in de keten aan het licht te brengen. Hoe komt het dat we de makers van ons eten misprijzen en hoe kan het anders? Dat wil ik weten.

Volg mijn zoektocht online en laat me weten wat jouw vragen en ideeën zijn. Of zoek live mee en schuif aan bij m’n volgende interview. Ik kan dit niet alleen en heb je hulp nodig om te duiden wat ik leer en tot evenwichtige antwoorden op mijn vragen te komen.

zoek mee: